A calà de sole Tavino se facé coraggio, nnéscé dalla stalla e coménzé a recalà la montagna, lèmme lémme. Rivato a llo piano ffrétté i passi, pó coménzé a ttróttà. E tróttériènno tróttériènno s’allontané de pó de miglia. Ggiré vèrzo jo mare e sabbia sabbia refacé la via ch’era fatta quanno era cristiano. Reconoscé jo pósto de jo mare ndó j’èra visto da vecino la prima òta rivènno da Còra. Se fermé pó de témpo per repiglià fiato. Reposato e fatto carmà jo còre che batteva forte forte se métté a refà jo vialitto che portéva vèrzo i Lepini, vèrzo Còra. Èsse sumaro era na fortuna. Vastéva pasce l’erba pe trippasse e piano piano se vecinéva a jo paese sé. Rivato pe Piètrapénta se fermè a nno lévito vécino a nna capanna. S’era fatto scuro. Stracco mórto se ózze reposà. Cérché de rènnése cunto de chèllo sarìa tóccuto da fà pe llo méglio. Cómme presentase a gli sé, facci capì ca nn’era própia sumaro, ca era Tavino o ì’ prima órtre Còra, a jo còlle lle inéstre e cércà de trovà jo tutomaglio pe facci réscì lo lattte e cércà de reddévéntà cristiano e ppó representasse ncasa e redduce dóppo tanto témpo. Ma ci calé la cecagna e s’addormé.
Da nn’ara parte era sèmpe no cristiano, l’aléma era remasa sèmpe l’istéssa. Facé paricchi sunni chèlla notte. La casa a Còra, le fantasie, la fuita, jo mare, Circe, la nostarggìa, j’amore, la maggìa, lo ddéventà sumaro. Se resbiglié a lla prim’arba. E se retrové ncapezzato e lliato a nno pétécóne de liva. Sorpriso, frastornato, timoruso de nn’ara maggìa. Mméce l’apprésso ci facé capi ch’alla capanna ci stéva ddórmito jo patró ‘glio lévito. Jo védde rivà co mméso fascino de féno e ci senté dì’: – da ndó si venuto sumà, speramo che nniciuno te végna a recramà ca jé de nno sumaro ne tenévo própia d’abbisogno ca la sumara tténévo me zzè mmòrta jo mese scurzo. Se gghiaméva Nina e a tti te gghiamo Nino. La remmìo. Stivi ddórmito e tté si ffatto ncapézza lècio lècio. Chisà da quanno va ggirènno spérzo. Tòcca ca te tratto bbé. Ncóra tégno lo féno bbóno. E ci avéciné lo féno a jo muso. Tavino de fame ne tenéva. Co jo capo tutto rentrugliato e quasi rassegnato se mésse a magnà. A nna cèrt’ora, potéva èsse mésótì, se refacé vivo jo contatino. Se gghiaméva Ntònio. Rerivé co nno mmasto ncóglio, ci jo mésse alla schina, da nna parte e dall’ara ci nnaccójé pó de léna e se ncamminénno vèrzo jo paése. Coménzé n’ara vita pe Tavino che nzapéva mó cómme tenéva da fà pe ttróvà jo tutamaglio e cómme libberasse de Ntònio e cércà de reddévéntà òmmene. Rivénno a Còra dalle parti ‘glio Tempio a Ercole. A Tavino ci reólléva lo sanco. Ci véné na calippa d’emozziù a revété le vie, i muri, le pòrti, le finestre, i mucchi familiari. Penzéva, prò non potéva parlà. Niciuno potéva capì i ragli sé, chéllo che de nn’òmmene-sumaro óévano dì’. Tavino se téné d’abbituà a Ntònio che pe fortuna jo trattéva bbè puro se de fatìa ci ne facéva fa tanta. Rivé jo tempo delle live e non nzulo le téné, sóma dóppo sóma, rezzéccà da Piètrapénta all’acropoli ‘glio paese. Ntonio ci t tacché la stanca co nna funi a jo pétto che faceva ggirà la ròta ‘glio montano pe sprème le live e ffa l’óglio. E Ttavino jèva, na frustata dóppo ll’ara. No mése apprésso a j’aro era perduta la speranza de trovà la cóccia de latte cci servéva.
Quasi sotto Natale soccèsse chéllo che non potéva manco ppiù mmagginà. Ntònio se decidè de ì’ a remméddià pó de inéstre pe falle scoppià bbrucènnole a jo fóco a Natale per recordà jo patre sse gghiameva própia Natale che s’era mmórto ggià da qqua anno. A Ttavino nci parze vero de rezzéccà la collina qqua miglia órtre fòr de porta. Rivati ndó stéva pijno de inéstre, Ntònio ci tózze jo mmasto e jo scapezzé tra fratti e macchie de inéstre. Tavino se guardé attorno tutto anziuso. Nci ózze ssai pe vété na bbèlla macchia de tutomaglio. S’aviciné, la pétié, pó de frusti si i métté mmócca, rénnescé a spezzagli, réscé lo latte, già comenzéva a resentisse cristiano. Strufinéva jo muso, cérchéva de fa rivà lo latte a lle fròce. Nnfó facile. Ci ózze témpo. Sénté n’umito ppiccicaticco ntórno alle fròce. Spéré che chéllo era sentito dall’ancèlla de Circe s’averésse. Passé póco témpo. Se sénté formicolà dapettutto. Sénté jo muso da pizzólónco rótónnasse, le récchie reddévénta corte, le zzampe denanzi le védde reddévéntà raccia e mani. Se retróvé ritto. Cristiano. Se reggiré a vété ndó stéva Ntònio. Stéva bbassato a taglià la macchia de inéstra. Tavino repjino d’emózziù che nze póó reccontà s’allontané. Fenito de taglià inéstre Ntònio e a tòglie Nino/Tavino. Ma trové pettèra sulo na capézza canto jo mmasto. Se mésse a gghiamà: – Nino, Nino, Nino…. Deglio sumaro era remasa sulo la capézza e jo mmasto. Nino era era scomparzo. Mpoté fa aro che reissene allabballe portènnose da sulo na matta de inéstre. Recconté chéllo cc’era capitato. Niciuno ci déva rètta. Qua dì dóppo se sparze la óce ca Tavino era reddutto ncasa. Era bbéglio cómme prima e più strano de prima. Reccontéva chéllo ppotéva ch’a lla ggènte parevano stranizzi, mattità. Ncasa de Manlius e Carina redducénno le contentizzi, i sapuri, lo bbéglio llo campà. Tavino reccontéva e reccontéva. Tutti remanevano a ócca rapèrta a sentiglio. E tutti jo pigliévano pe matto. E la storia da nonni a neputi è rivata finènte a mmó. Quasi a facci créte che a jo munno nci sta gnènte de mpossibbile e la speranza de llo méglio nzèta perde mmai; quasi a facci sapé e a dimostracci ca 6 ogni pobbrèma t’è prima o dóppo na soluzzió.
Pietro Vitelli
Il Corace - Magazine 