La margarita e la mèrola

Ispirata a “La margheritina” di Hans Christian Andersen

Só nato pe lla via Sannicola a una lle póche casi cci stévano nchii témpi. Canto ci stéva nó palazzo con nnó giardino ranne nparte tenuto a prato ch’a primavera se jémpiéva de margarite. Una me piaceva ppiù de ll’are. Spisso la jévo a guardà. Era arda co lla pónta de i petali de nn’intènzo rosa-violacéo. A jó tramunto i gghiudéva pe ddórmisse. Na mmatina, mméce lla margarita, tróvé na bbuca. Ci remané male. Me ntristé. Ci pénzé tutta la jórnata. La notte me la sónné. Se mésse a parlà. Reccóntéva ca
canto a éssa ci stévano ròse, péònie, caròfali, tulipani. Fiuri ssé sentévano d’èsse i ppiù méglio, superiuri, signuri, curati da i padruni ‘glio palazzo. Paréva óésséno sfótte nu póre pratoline. Jé ero contènta de chèllo vétévo, de jó sole mmé scalléva, de ll’acqua ccadéva da jó célo e mmé ficéva crésce bbè, de i cegliuzzi ccantévano, sópéttutto de nna mèrola che cantéva le cónténtizzi de volà libbera, de ggirà e póté vététante cóse. Non lla mmitiévo, ero contènta pe éssa, de lle canzuni mmé ficéva séntì. Rengrazziévo Ddio che mmé conzéntéva de mmirà tutte chélle bbéllizzi che tténévo ntórno. La mèrola me rénnéva felice quanno mé venéva canto a bbéccà inzètti e vazza pe bbéve. Fó felice quanto me bbécché na cria de vazza sópe jó bbéttóne ggiallo contornato de petali e lla védde repartì cinquéttènno liéta pe jó célo azzuro.

Na mmatina da jó palazzo réscé na femmena co mmani nó paro de furbbiciuni. Cómenzé a ttaglià i fiuri “signuri” feniti co llo ffa na bbrutta fine. La pratolina se rettristé a vétégli ddévéntà mazzo. Se séntéva fortunata a èsse póro fiore de prato. Co nna cria de tristizzi, ntróménte jó sole tramontéva, regghiuté i petali ntórno a jó talamo ggiallo e se ddórmé. La mmatina se svéglié rapènno i bbégli petali bbianchi mbélléttati de rosa-violaceo. Sénte jó canto lla mèrola. Nn’era pignènte felice, la sénté triste. Non lla vétéva. Pó s’accorgé ca jó canto vénéva da jó palazzo. Stéva a nna cabbia ppiccata a nnó bbalcó ndó l’erano renchiusa. L’erano cchiappata e ncabbiata. A lla margarita ci véné da piagne. Nn’acquiétévano le bbéllizzi ntórno e manco jó sole callo e jó célo serino. Pénzéva sulo a lla póra mèrola ncabbiata che canticchiéva la nóstargìa ‘gli spazzi ndó óléva felice. Soffréva tristizzi. Npótéva jutà la mèrola de niciuna manéra. La dóménéca mmatina, le scòli gghiuse, dó recazzi che bbitévano a jó palazzo réntrénno a jó prato. Uno pórtéva mmani na zzappétta. S’avéciné própia a lla margarita che se ddómanné che nténziuni ténévano chii dóa.

Missa réntro la cabbia la margarita s’acquété. Se sénté pérzino felice de sta vecino alla mèrola. Ma nci lo pótéva fa sapé. Tra fiore e cégliuzzo nci stéva lengua comune ma sulo vista e silenzio. La mérola continué a svólazzà sbattènno contro la sbarétte d’acciaro de lla cabbia. Cantéva, ma jó canto nn’era dóce, ma lamentuso, stridóluso, sofferente pe lla libbertà perduta, pe la nóstargìa de i vuli tra arbiro e arbiro, de lle córze péttèra ncérca de cibbo. E la pratolina soffréva ca nna pótéva cónfórtà nné jutà. Chi l’era missa ncabbia s’era scordato de mettici l’acqua e la mèrola, che cantéva e recanteva i guai sé, se laméntéva. Non mm’ao lassata na cóccia d’acqua. Me zzé sta a ssucà ncanna. Cérché de bbéccà na cria d’èróa. Ci véné compassió a vété chio póro fiore. Puro a tti t’ao lassato senza’acqua. Appassisci e te
muri puro tu. M’ao privato de jó bbéglio munno che sta de fóri de sta cabbia. Pe compagnia m’ao portato ti e sta zzòlla. Me recórdite chèllo ssó perduto. Bbécché vecino a jó fiore che s’alliété. Jó fiore capiscé ca era signo de saluto de lla mèrola che ci straccé tutta l’èróa ntórno ma non bbécché jó fiorelluzzzo prigioniero cómme éssa. Niciuno pórté acqua, passé la jórnata, jó canto ddévénté sèmpe ppiù malinconico e lèmme lèmme se smórzé. Jó còre lla mèrola se férmé. Jó capo remase sópe lla corolla lla margarita che rivata la notte npóté gghiude i petali per ddormisse.

I recazzi rivénno la mmatina. Trovénno jó cegliuzzo mórto. Se piagnénno puro l’alema. Ci ficénno i funerali. Jó bbélénno a nn’ancólo ‘glio giardino. Itténno la zzòlla sópe tèra arida co lla margarita appassita e morente. Nzé la filénno pignènte. Nzapévano ca fó la sóla ch’era ójuto bbè a lla mèrola mòrta ncabbia.

È criminale privà de libbertà chincasigna, sdraticà quarziasi vivente da ndó è bbituato a vive ó nquinènno. J’umani só la sóla spèce co jó caratteraccio de fa male a j’ari sulo pe potere e piacere perzonale. Stimo ntémpi de quère assurde, ngiustificabbili, tutte ngiuste. Cercamo rispettacci j’uno co j’aro. Rispéttamo la natura, chélla organica, alimali e piante e chélla inorganica, acqua, tèra, minerali, che tóccarìa sérvì a tutti i viventi, a tutte le ggénérazziù. Puro a chélle che véo apprésso

Pe nnó bbóno prato

Nu umani simo própia nna bbrutta véstiaccia,
nascimo co réntro angeli e dèmoni nzuni!
A ggiustà lo rutto simo i suli a èsse bbóni
ma simo puro i suli a ffa de tutto ménaccia

pe soddisfà nò i bbisugni de lla vita:
lo magnà, lo guarì, lo sta serini
e fallo èsse pe tutti senza confini,
ma p’avé piacere cómme raggió de vita

prunti a ammazzà, a sosténé quéracce
a pétià chi a nnu ce lo mpétisce
a èsse sudditi di chi tè le bbòcce.

Sarìa sinfonìa mméce recónósce
Ca portà puro sulo pó de cócce
Potarìa óffrì a tutti bbóno prato pe pasce.

Se pò, se pò: mettamoci le facce!

Pietro Vitelli